خواجه امام ظهير الدين نيشابورى / ابو حامد محمد بن ابراهيم ت 599
8
سلجوقنامه ( وذيل سلجوقنامه محمد بن ابراهيم ) ( فارسى )
ظهيرى كه با گزيده يك جا جلد شده بود و در هشتصد و ده هجرى استنساخ شده از كتابخانه امپراطورى پطروگراد سرقت شده قسمتى از اين كتاب جزء يكى از نسخ جهانگشاى جوينى كتابخانهء ملى پاريس بوده و مرحوم استاد قزوينى سهوا در مقدمهء ج 1 اشاره فرمودهاند كه آنكتاب از راوندى خلاصه شده و پس از آمدن طهران به نگارنده تاكيد كردند كه آن نيز قسمتى از سلجوقنامه مىباشد مؤلف خزانه عامره گويد روزى در مجلس بهاء الدين محمد جوينى از تندنويسى سخن ميراندند مجد الدين همگر گفت من ميتوانم سلجوقنامه را در يك روز بنويسم و بفرمان بهاء الدين آن كتاب را در يك روز نوشت و اين ابيات را در پشت كتاب نوشت به حكم قاطع دستور و خواجه اسلام * بهاء ملت دين خواجهء و سپهر غلام كمينه چاكر مخدوم بندهء فرمان * بدست خويش كه فرمانده است بر اقلام به چند ساعت روزى و كم از دو دانگ شبى * كتاب قصهء سلجوقنامه كرد تمام بسال ششصد و شصت و نه از حساب عرب * شب دوشنبه و فرخنده سلخ ماه صيام واضح است كه مقصود مجد همگر از سلجوقنامه همين كتاب است در هرحال بيشتر علت شهرت سلجوقنامه بواسطه اسلوب بديع و در عينحال فوق العاده ساده و روان و خالى از هرگونه تكلف مىباشد چنانچه مرحوم استاد قزوينى با اينكه در موقع طبع مجلد اول جهانگشاى جوينى سلجوقنامه را نديده بود مگر همان قسمت كه جزء جهانگشاى فوق الذكر بود با وجود آن اشاره به اين قسمت مينمايد ( رجوع شود بمقدمهاى كه مرحوم قزوينى به جلد اول جهانگشا نوشته است ) ضمنا متذكرم كه كتاب العراضه فى حكايات السلجوقيه نيز سرقت از اين كتاب مىباشد منتها عبارات اين كتاب كه در نهايت سلاست و روانى است مبدل بعبارتى مغلق نموده اما نسخى كه در طبع اين كتاب مورد استفاده قرار گرفته 1 - سلجوقنامه ظهيرى نسخه ناقص تا آخر سلطنت بر كيارق كه با تاريخ گزيده در يك جا جلد شده 2 - نسخه كامل كه با زبدة التواريخ كاشانى در يكجاست متن اين دو نسخه مانند هم اولى در قرن نهم استنساخ شده و دويمى در 988 و اين نسخه اخير كه جديدا بدست آمد كمك بزرگى در تصحيح قسمت اول كتاب نمود تهران بهمن 1331 اسمعيل افشار